Κύκλος Σεμιναρίων Παραδοσιακής Ιαπωνικής Ζωγραφικής Sumi-e

Εκπαιδευτής, ο ζωγράφος Οδυσσεύς Γιακουμάκης

 

 

 

 

 

 

Παρουσίαση του Sumi-e

 

Ιστορία

 

Κατά τον 6ο κ.χ. αιώνα, Ιάπωνες λόγιοι ταξίδεψαν στην Κίνα μελετώντες τον Κινέζικο Πολιτισμό και, επιστρέφωντες, έφεραν μαζί τους δείγματα Κινεζικών Τεχνών, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονταν έργα καλλιγραφίας και μονοχρωματικής ζωγραφικής μέ μελάνι.

 

Αυτή η τελευταία υιοθετήθη στην Ιαπωνία από τους μοναχούς του Ζέν Βουδισμού και από τους λόγιους-καλλιτέχνες διανοούμενους και έγινε γνωστή ως Sumi-e, που κατά λέξιν σημαίνει “εικόνα με μελάνι”.

 

Οι μοναχοί εξετίμησαν ιδιαίτερα τον τρόπο με τον οποίον ο καλλιτέχνης του Sumi-e αποδίδει περιγράμματα, όγκους και βάθος μέσω μιάς λιτής, συνήθως μονοχρωματικής σπανιώτερα δε ολιγοχρωματικής τονικότητας, ώστε ανήγαγαν το  Sumi-e σε μία από ττις κυριώτερες βιωματικές ασκήσεις για την προσέγγιση του Ζεν.

 

Οι διανοούμενοι καλλιτέχνες ασχολήθηκαν με την ενοποίηση του Sumi-e με το Haiku (μινιμαλιστική ποίηση) και το Shodo (καλλιγραφία), ώστε συχνά συνεργάζωνταν ένας ζωγράφος με ένα ποιητή και έναν καλλιγράφο για την δημιουργία ενός ενιαίου έργου.

 

Αρχικά οι Ιάπωνες απομιμήθηκαν το Κινεζικό στυλ αλλά γρήγορα ανέπτυξαν μιά αμιγώς Ιαπωνική τεχνοτροπία πολύ πιό λιτή από την Κινεζική.

 

Από την περίοδο Kamakura (1185 – 1333 κ.χ.) το Sumi-e άνθισε και καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τις Εικαστικές Τέχνες της Ιαπωνίας Μέχρι και τις μέρες μας που – αντίθετα με την “άποψη” ορισμένων δυτικών ιστορικών Τέχνης – εξακολουθεί να εξελίσσεται παραμένωντας μία ζωντανή και γόνιμη τεχνοτροπία

 

 

 

 

Zhengkui. “Ονειρικό Τοπίο

.

Sesshu. “Πεύκο

εμπρός από βουνό”

 

 

 

 

Επεξήγηση

 

Η δυτική Σχολή Ζωγραφικής με την οποία μπορεί, ως ένα σημείο, να συγκριθεί το Sumi-e είναι ο Ιμπρεσσιονισμός. Οι μεγάλοι Ιμπρεσσιονιστές επηρεάστηκαν βαθύτατα από τα έργα Ukiyo-e (Ιαπωνική Ξυλοχαρακτική που αποτελεί την έκφραση του Sumi-e  στην Χαρακτική) που εξετέθησαν στην διεθνή έκθεση του Παρισιού το 1867. Με τη σειρά τους, μεγάλοι Ιάπωνες δάσκαλοι του Sumi-e και του Ukiyo-e επηρεάστηκαν αργότερα από τους Ευρωπαίους Ιμπρεσσιονιστές.

 

Το Sumi-e αδιαφορεί για την φωτογραφική απεικόνιση του αντικειμένου, απέχει του επιστημονικού και λογικού ρεαλισμού. Η εστίασή του είναι εξ’ ολοκλήρου πάνω στην ψυχή. Η σχολή Nanga ιδιέταιρα, στοχευει στην απεικόνιση της ψυχικής διάθεσης, με σημείο αναφοράς την εσωτερική γαλήνη. Έτσι τα σπουδαιώτερα έργα Sumi-e απεικονίζουν μάλλον μιά ευγενή ψυχή παρά μιά εξωτερική φόρμα.

 

Αντί να απομιμούνται την εντύπωση του αντικειμένου στον αμφιβληστροειδή του καλλιτέχνη, αναπαράγουν την εφήμερη, αιθέρια εκείνη εικόνα που διαμορφώνεται στην ψυχή του, κάτω από την επίδραση των συναισθημάτων κατά την στιγμή της δημιουργίας. Στοχεύεται η απόδοση όχι μόνο της εξωτερικής ομορφιάς αλλά και του εσωτερικού Κάλους που ενυπάρχει – ορατό ή αόρατο – στο πάν. Αντί να αποθανατίζεται η εξωτερική μορφή του αντικειμένου, αποθανατίζονται οι μορφές του Chi του αντικειμένου και του Chi του καλλιτέχνη, όπως είναι κατά την φευγαλέα εκείνη στιγμή του Ερωτικού εναγκαλισμού τους.

 

Τρόπος Διδασκαλίας

 

Προκειμένου ο μαθητής να μπορέσει να εκφραστεί απρόσκοπτα μέσω του Sumi-e, είναι αναγκαίο να έχει κατακτήσει την βασική τεχνική του.  Κατά τον Ασιατικό τρόπο, αυτό επιτυγχάνεται με την πειθαρχία της απόλυτης μίμησης του δασκάλου, μέχρις ότου η βασική τεχνική περάσει στο υποσυνείδητο.

Οδυσσεύς Γιακουμάκης Bamboo

Οδυσσεύς Γιακουμάκης

Ορχιδέα

 

Για να διευκολυνθεί η παραπάνω διαδικασία, η βασική τεχνική του Sumi-e, συνοψίζεται σε τέσσερις τυποποιημένες απεικονίσεις – γνωστές ως οι “Τέσσερις Ευγενείς” – το Bamboo, την Ορχιδέα, την Δαμασκηνιά και το Χρυσάνθεμο. Από την στιγμή που ο μαθητής θα έχει μάθει να αναπαράγει αυτά τα τέσσερα θέματα σε κατάσταση διαλογισμού, δίχως δισταγμό, δίχως σκέψη, μέσα από μιά διαδικασία τόσο αυθόρμητη όσο και η αναπνοή, θα μπορεί να επιχειρήσει να αποδώσει οτιδήποτε με την τεχνική Sumi-e.

 

Ένα παρόμοιο επίτευγμα προυποθέτει ο μαθητής να έχει ζωγραφίσει τους “Τέσσερις Ευγενείς”  ξανά και ξανά, πάρα πολλές φορές – ο αριθμός τους εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες του μαθητή -  με υπομονή και αυτοπειθαρχία ακολουθώντας κατά γράμμα τις οδηγίες του δασκάλου.

 

Όσοι ασχολούνται με τις Πολεμικές Τέχνες θα βρούν τον παραπάνω τρόπο διδασκαλίας οικείο και εύκολα θα συσχετίσουν τους “Τέσσερις

Ευγενείς” με τα Κata του Kara-te, του Kendo,  του Kobudo, ή με τις

Φόρμες του Kung Fu.

 

Σε ποιούς απευθύνεται

 

Σε οποιονδήποτε άνθρωπο έχει καλλιτεχνικές ανησυχίες και επιζητεί να τους δώσει διέξοδο καλλιεργώντας ταυτόχρονα, μέσα από την ζωγραφική διαδικασία, την εσωτερική του γαλήνη με την προσέγγιση του Ζεν, της ουσίας δηλαδή του εαυτού του και του περιβάλοντος Κόσμου.

 

Δεν απαιτείται καμμία απολύτως προπαίδεια στις Εικαστικές Τέχνες. Ο καλλιτέχνης όμως (ώριμος ή μαθητευόμενος) που θα αποφασίσει να μελετήσει το Sumi-e, θα αποκομίσει το πρόσθετο όφελος μιας θεαματικώτατης διευρυνσης του καλλιτεχνικού του λεξιλογίου και του καλλιτεχνικού του οράματος.

 

Πίσω στην αρχή της σελίδας

Οδυσσεύς Γιακουμάκης Δαμασκηνιά

Οδυσσεύς Γιακουμάκης Χρυσάνθεμο

 

 

 Παρουσίαση του πλήρους κύκλου σεμιναρίων Sumi-e

 

Με το τέλος του συνόλου του κύκλου ο μαθητής θα έχει εξοικιωθεί με την – αυστηρά μονοχρωματική - βασική τεχνική του Sumi-e στοιχειωδώς μέν αλλά συνάμα αρκετά ώστε:

α) Να μπορεί να εξασκείται και να βελτιώνεται μόνος του, κυρίως αντιγράφωντας έργα δασκάλων Sumi-e, σε σημείο που να κατακτήσει ένα πολύ προχωρημένο επίπεδο χωρίς επιτήρηση.

Στην ιδιέταιρη περίπτωση που ο μαθητής είναι ήδη κάτοχος - ή προχωρημένος σπουδαστής – κάποιας “δισδιάστατης”  Εικαστικής Τέχνης (Ζωγράφική, Χαρακτική, Σχέδιο - Εικονογράφιση, Γραφιστική, Αγιογραφία), μπορεί εξασκούμενος και μελετών μόνος του να φτάσει ακόμα και σε επίπεδο δασκάλου χωρίς επιτήρηση.

 

β) Να μπορεί – εφ’ όσον θα το θέλει παραγματικά - να χρησιμοποιεί την ζωγραφική διαδικασία ως μέσο χαλάρωσης, διαλογισμού, αυτογνωσίας και αυτοκαλλιέργειας.

γ) Παρατηρώντας τα έργα της Ιαπωνικής, Κινεζικής και Κορεάτικης Ζωγραφικής και Χαρακτικής, να μπορεί να “ανασκευάσει” και αναπαράγει την διαδικασία της δημιουργίας τους “πινελιά προς πινελιά”.

 

Διάρκεια: Ο κύκλος αποτελείται από έξη σεμινάρια. Στο κάθε σεμινάριο διδάσκονται βαθμηδόν όλο και πιό προχωρημένα θέματα Sumi-e και Κινεζικής Ζωγραφικής. Συνεπώς η παρακολούθηση του κάθε σεμιναρίου προϋποθέτει αυστηρά την επιτυχή περάτωση όλων των προηγουμένων.

 

Κάθε σεμινάριο διαρκεί συνολικά 36 ώρες και διδάσκεται σε ένα τρίμηνο (ένα τρίωρο την εβδομάδα).

 

Ο κύκλος συνολικά διαρκεί 216 ώρες και διδάσκεται σε δύο ακαδημαϊκά έτη (τρία τρίμηνα κατ’ έτος). 

 

Ανάλυση Ύλης

 

1 Σεμινάριο Αρχαρίων Ι

Σύντομη παρουσίαση του Sumi-e.

Εξοικίωση με τα υλικά.

Η “γραφή” του Sumi-e: Οι είκοσι βασικές πινελιές και οι τέσσερις βασικές τεχνικές.

Οι  “Τέσσερις Ευγενείς”.

Θεωρητική ανάλυση: Σύνδεση της “γραφής” του Sumi-e και της Ταοϊστικής και Ζεν κοσμοθέασης.

 Οδυσσεύς ΓιακουμάκηςElemental Blues

Νεο-Εξπρεσσιονισμός με έντονα στοιχεία Sumi-e

 

 

2 Σεμινάριο Αρχαρίων ΙΙ

Εισαγωγή στη Χρωματική Θεωρεία
Οι “Τέσσερις Ευγενείς” με χρώμα
Εισαγωγή στη Θεωρεία Σύνθεσης
Λουλούδια
Εισαγωγή στην μή ανθρώπινη Εικαστική Ανατομία
Ψάρια
Πουλιά

Ζώα

 

 

 

3 Σεμινάριο Μεσαίων Ι

Εισαγωγή στην προοπτική και τις σχέσεις των όγκων
Συνθέσεις με πουλιά, λουλούδια και ζώα

Δέντρα

Βράχια
Βουνά

Απλά τοπία

 

 

4 Σεμινάριο Μεσσαίων ΙΙ

Ποτάμια και καταράκτες
Κτήρια, γέφυρες, βάρκες

Σύνεφα, βροχή, χιόνι

Μονοχρωματικές και έχρωμες σπουδές του φωτός
Σύνθετα τοπία

 

5 Σεμινάριο Προχωρημένων Ι

Εισαγωγή στην Ανθρώπινη Εικαστική Ανατομία (σώματος και κεφαλής)

Ανθρώπινη φιγούρα

Ανθρώπινη φιγούρα σε κίνηση
Ανθρώπινη φιγούρα στο περιβάλλον της

 

 

 

6 Σεμινάριο Προχωρημένων ΙΙ

Εξάσκηση μέσα από την ελεύθερη απόδοση σύνθετων έργων μεγάλων δασκάλων.

 

Πίσω στην αρχή της σελίδας

 

 

Κόστος και όροι συμμετοχής

 

Τα δίδακτρα κάθε τριμήνου σεμιναρίου του κύκλου κοστίζουν EUR 360 εφ΄ όσον πληρωθούν με την έναρξη εφ’ άπαξ, ή EUR 450 εφ’ όσον πληρωθούν σε τρείς μηνιαίες δόσεις των EUR 150. (κάθε δόση προκαταβάλεται στην αρχή του μηνός). Προσφέρεται έκπτωση 20% σε φοιτητές, σπουδαστές και μαθητές.

 

Το απαραίτητο πλήρες σετ πινέλων και και μελάνης, ειδικών για Sumi-e (δεν συμπεριλαμβάνονται μπλόκ χαρτιού) κοστίζει EUR 30 και αγοράζεται μία φορά με την εγγραφή στο πρώτο σεμινάριο του κύκλου

 

Κατώτατο όριο ηλικίας για συμμετοχή τα 14 χρόνια συμπληρωμένα. Κατ’ εξαίρεση γίνωνται δεκτοί και μικρότεροι συμμετέχωντες κατόπιν συνέντευξης. Για τους ανηλίκους απαιτείται ενυπόγραφη συγκατάθεση του νόμιμου κηδεμόνα.

 

Κάθε τρίμηνο σεμινάριο διδάσκεται σε γκρούπ μέγιστου αριθμού 6 ατόμων. Απαιτούνται 3 τουλάχιστον συμμετοχές για να ξεκινήσει ένα γκρούπ. Άπαξ και ένα γκρούπ ξεκινήσει το σεμινάριο θα περατωθεί ακόμα και άν στο τέλος του τριμήνου έχει παραμείνει ένας μόνο συμμετέχων.

 

Για να δηλώσετε συμμετοχή επικοινωνήστε μαζί μου στα τηλέφωνα 210-3466172, 6934136102, Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00 έως 19:00, δηλώνοντας:

  • τα στοιχεία σας
  • ποιό από τα έξη σεμινάρια του κύκλου θέλετε να παρακολουθήσετε (για το κάθε ένα προαπαιτείται να έχετε παρακολουθήσει επιτυχώς τα προηγούμενα)
  • ποιά χρονική περίοδο μπορείτε να το ξεκινήσετε
  • ποιές μέρες και ώρες της εβδομάδας θα σας βόλευε να παρακολουθήσετε (ένα τρίωρο την εβδομάδα)

 

Μόλις συμπληρωθεί ικανός αριθμός συμμετεχόντων (τουλάχιστον 3) θα ειδοποιηθείτε προκειμένου να επικυρώσετε και κατοχυρώσετε την συμμετοχή σας.

Η συμμετοχή σας κατοχυρώνεται μόνο με κατάθεση EUR 120 (EUR 150 εάν χρειάζεστε και το σετ πινέλων και μελάνης) σε τραπεζικό λογαριασμό που θα σας υποδειχθεί.

 

Η προκαταβολή επιστρέφεται, εάν ακυρώσετε τη συμμετοχή σας έως 15 ημερολογιακές ημέρες πρίν την προκαθορισμένη ημ/νία έναρξης. 

 

Με την έναρξη του τριμήνου σεμιναρίου, καταβληθέντα δίδακτρα δεν επιστρέφονται.

 

Πίσω στην αρχή της σελίδας